Παρουσίαση: Παλιά βιβλία και περιοδικά
από το αρχείο της Ευωνύμου

σελίδα 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6


 Νικολάου Θεολόγου Σχινά, Οδοιπορικές αναμνήσεις, ήτοι οδοιπορικόν της Ελλάδος κατά τε ξηράν και θάλασσαν εν ω συνδέονται η γεωγραφία μετά της ιστορίας και μυθολογίας έτι. Πρώτη οδός. Απ' Αθηνών εις Βόλον διά του Ευβοϊκού κόλπου, Τύποις "Messager d' Athenes", 1883, σελ. 208.  
Με τη μορφή δύο μακροσκελών επιστολών προς φίλο του ο λοχαγός του Μηχανικού εξιστορεί τις εντυπώσεις του από το ταξίδι προς τον Βόλο. Οι πληροφορίες για τη διαδρομή, ιδιαίτερα την Εύβοια, συνολικά, είναι πολλές και ενδιαφέρουσες. Δικαιολογούμενος στο τέλος της δεύτερης επιστολής γιατί δεν είναι σύντομος αλλά "λίαν σχοινοτενής", λέει: "?αλλ' εις τούτο δεν πταίω εγώ αλλ' ο χρόνος και η ωραία όντως φύσις, οίτινες και δι' ιστορίας και καλλονών ποικίλων τας ακτάς του περίπλου τούτου εστόλισαν".

 Αθηνά Ταρσούλη, Άσπρα Νησιά, Τύπο-Μυρτίδη, 1938, σελ. 168.  
Οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις της Α.Τ. έχουν ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον, όχι τόσο λογοτεχνικό, αλλά γιατί η λαογραφική της οπτική, η διεισδυτικότατη ματιά της σχεδιογράφου-ζωγράφου και η τρυφερότητα με την οποία προσεγγίζει τα θέματά της συνθέτουν ένα ιδιαίτερο και προσωπικό είδος για τα ελληνικά γράμματα. Ταξιδεύει και σχεδιάζει εικόνες από την Τήνο, τη Μύκονο, την Πάρο και την Αντίπαρο, τη Νάξο, τη Σαντορίνη και τη Σύρο.

 Φώτου Γιοφύλλη, Νώντα Έλατου. Ταξίδια σ' όλη την Ελλάδα. Τόμος πρώτος: Στερεά-Θεσσαλία-Μακεδονία, έκδ. Α.-Π. Δημητράκου, χ. χ., σελ. 108.  
Κείμενα γραμμένα, πιθανότατα, στη δεκαετία του '20, μας ταξιδεύουν με τρόπο λιτό και μεστό σε περίπου 50 τοποθεσίες από την Αττική ώς τη Φλώρινα και τη Δράμα. Πληροφορίες και εντυπώσεις από μιαν άλλη Ελλάδα, που συμπληρώνονται με πολλές φωτογραφίες. Το βιβλίο, παρ' ότι δεν είναι σχολικό, απευθύνεται και σε δασκάλους και μαθητές, ως συμπλήρωμα των μαθημάτων της γεωγραφίας, της ιστορίας και της φυσικής ιστορίας. Στην αρχή του προλογικού σημειώματος αναφέρεται: "Πειράματα και παρατηρήσεις που έγιναν σχετικά με το ποια αναγνώσματα προτιμούν κατ' εξοχήν τα παιδιά, εβεβαίωσαν ότι προπάντων τους αρέσουν τα βιβλία που περιέχουν περιγραφές ταξιδιών και μάλιστα τα παιδιά ηλικίας 10-12 χρονών, 50%.

 N.Α. Σπετσιέρη, Πρακτικόν εγχειρίδιον Ποτοποιΐας, επί τη βάσει των σπουδαιοτέρων και νεωτέρων οινολογικών συγγραμμάτων. Βιβλίον αναγκαιότατον εις τους κτηματίας, οινοποιούς, φαρμακοποιούς, κουρείς, κτλ., έκδ. Μιχαήλ Σαλίβερος, 1897, σελ. 174.  
Ένα πλήρες βιβλίο για την ποτοποιΐα, από την ιστορία της αποστάξεως ώς την παρασκευή όλων των δυνατών ποτών: αρωματικόν ύδωρ, πτητικά έλαια, οινοπνεύματα αρωματικά, ποτά εκλεκτά, ποτά ανώτερα, ποτά τέλεια, ποτά διαφόρων μερών του κόσμου, τεχνικές χρωματισμού, αναμείξεως, διατήρησις των καρπών εντός οινοπνεύματος και σιροπίου, κολόνιες, σιρόπια, "οινόπνευμα εξωφλοίων αμυγδάλων πικρών"? Και αν έχετε απορίες, ο συγγραφεύς γνωστοποιεί ότι εσχημάτισε πρακτικήν τάξιν οινοποιΐας και ποτοποιΐας. "Τα προϊόντα ταύτα δεν συνιστώνται διά ρεκλάμας διότι τοιαύτης δεν κάμνει το κατάστημα Π. Σπετσέρη, αλλά συνιστώνται υπό των ιατρών και ιατρικών εφημερίδων".

 Δ. Ν. Γουδής, Μεγαλεία της φύσεως. Εκθέσεων τεύχος Μ΄-ΜΑ΄, εν Αθήναις, εκ του τυπογραφείου Π. Δ. Κυριακού, 1933, σελ. 481-640.  
Ο Δ.Γ., καθηγητής για 22 χρόνια στο Πρότυπο Κλασικό Γυμνάσιο, στις αρχές του αιώνα, συγκέντρωσε και δημοσίευσε τις εκθέσεις των μαθητών του κατά θέμα -25 τουλάχιστον, τόμοι. Περιγραφές της ανατολής και της δύσης του ηλίου, του φθινοπώρου και της άνοιξης, εκδρομών στην Αγία Παρασκευή, στου Φιλοπάππου, στους πλανήτες, κ.ά. Μεταξύ των εκθέσεων και αυτή με τον τίτλο "Ο Φοίβος ανατέλλων", του μαθητού της Β΄ τάξεως (1914-5) Γεωργίου Γ. Σεφεριάδου (Σεφέρη). Ο Δ.Γ. στο προλογικό του σημείωμα αναφέρει και το εξής καταπληκτικό: "Οι πλείστοι των μαθητών εδήλωσαν ότι δεν είχον επαρκείς παραστάσεις της δύσεως του ηλίου, πολλώ δε μάλλον της ανατολής, το μεν διότι ηγείροντο μετά ταύτην εκ της κλίνης, το δε διότι η πυκνότης των οικοδομών εν Αθήναις δεν επιτρέπει την τελείαν και ακριβήν παρατήρησιν των συνηθεστάτων άλλως φαινομένων τούτων" (!).

 Φιλαρετόπουλος Γ., Οδηγός της καλλονής, σελ. 200.  
Δεν αναφέρεται χρονολογία έκδοσης, αλλά πιθανολογείται ότι κυκλοφόρησε στα τέλη του προηγούμενου αιώνα. Στον πρόλογό του ο συγγραφέας αναφέρει: "Το βιβλίον τούτο προώρισται αποκλειστικώς διά την υγιεινήν και τον καλλωπισμόν του ωραίου φύλου, είνε δε απλώς συντεταγμένον. Φρονώ δε ότι θα πληρώσει κενόν αρκετά επαισθητόν, καθιστάμενον αληθές εγκόλπιον του ωραίου φύλου." Από τα περιεχόμενα του βιβλίου: περί δέρματος, περί σάπωνος, προς διατήρησιν σφικτών σαρκών, περί υγιεινής του προσώπου, περί της υγιεινής των χειλέων, περί υγιεινής και καλλωπισμού της κόμης, περί πολυσαρκίας και συνταγολόγιο για μαλακτικά, λευκαντικά, κατά των ρυτίδων, κακοσμίας του στόματος, κλπ. Συνταγές φυσικές που, οι πιο πολλές, μπορούν να αξιοποιηθούν και σήμερα.

 Σωκράτους Α. Καλογερέα (Διευθυντού του Σταθμού Ερεύνης Γεωργικής Τεχνολογίας Υπουργείου Γεωργίας), Πρακτικός οδηγός διατηρήσεως τροφών, Αθήναι 1941, σελίδες 164.  
Μόλις είχε καταληφθεί η χώρα από τους Γερμανούς και τα πρώτα διατροφικό προβλήματα άρχισαν να φαίνονται. Δεν υπήρχε βέβαια η πολυτέλεια της σπατάλης τροφίμων, αλλά αντίθετα η Μεγάλη ανάγκη της αξιοποίησής τους μέχρι το τελευταίο ψίχουλο. Ο συγγραφέας ανταποκρίθηκε αμέσως στην ανάγκη αυτή και εξέδωσε τον παρόντα οδηγό, που υπήρξε άκρως πολύτιμος για την κατοχική περίοδο, αλλά πολλές από τις οδηγίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και σήμερα, στη θέση πολλών πρακτικών που στηρίζονται στη χρήση χημικών συντηρητικών. Μεταξύ των άλλων αναλύονται οι μέθοδοι συντήρησης μέσω της αποξήρανσης, της ψύξης, των ζυμώσεων, του καπνίσματος, της κονσερβοποίησης κλπ., και η παρασκευή και συντήρηση χυμών, ζελέδων, μαρμελάδων, ζακχαροπήκτων, ηδύποτων, η απολύμανση των προϊόντων, η συσκευασία και διατήρηση νωπών και ξηρών καρπών, λαχανικών και, τέλος, παρατίθενται χρήσιμοι πληροφοριακοί πίνακες.

 Π. Π. Οικονόμου, Αθήναι και η πέριξ χώρα. Δοκίμιον πατριδογραφίας. Προς χρήσιν των σχολείων και προς ιδίαν μελέτην, εν Αθήναις εκ του τυπογραφείου των καταστημάτων Ανέστη Κωνσταντινίδου, 1889, σελίδες 422.  
Είκοσι εκδρομές στην Αθήνα και την πέριξ χώρα. Επισκέψεις στην αττική πεδιάδα, στον Λυκαβηττό, στου Φιλοπάππου, στην Καλλιρρόη και τον Ιλισό, στο Πεντελικό και τον Μαραθώνα, στον Υμηττό και το Τατόϊ, στη θάλασσα, στο Φάληρο και τον Πειραιά, στην Κηφισιά, το Αμαρούσιον και το Βραχάμι. Εκδρομές στους αρχαιολογικούς χώρους, στο Ζωολογικό και το Ορυκτολογικό Μουσείο, το Βουλευτήριο, το Πτωχοκομείο, το Ωδείον Ηρώδου του Αττικού και παντού όπου υπήρχε κάποια δραστηριότητα των Αθηναίων της εποχής.

 Δ. Καββάδα, Εικονογραφημένον Βοτανικόν-Φυτολογικόν Λεξικόν (1956), τόμοι 9, σελ. 4.584.  
Έχουν παρέλθει 40 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το λεξικό του Δ.Κ. και παραμενει πάντα το πληρέστερο και εγκυρότερο μελέτημα στον τομέα αυτό. Ένα αξεπέραστο, διαχρονικής αξίας έργο που στάθηκε το σοβαρότερο βοήθημα για γενιές δασολόγων, γεωπόνων, βιολόγων και άλλων επιστημόνων και μη. Είναι σχεδόν απίστευτο το πώς γράφτηκε από έναν μόνο μελετητή ένα τόσο ολοκληρωμένο έργο. Ο γιος του συγγραφέα παραχώρησε έναν αριθμό αντιτύπων του λεξικού στην Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, μέσω της οποίας είναι δυνατόν να προμηθευτούν οι ενδιαφερόμενοι τους τελευταίους πολύτιμους τόμους.

 N. Σ. Κτενιάδη, Οι πρώτοι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι, Πρωτότυπος ιστορική μελέτη, Αθήναι, τυπογραφείον Γ. Η. Καλέργη & Σια, 1936, σελ. 181.  
Από το 1843, όταν κατατέθηκε το πρώτο σχέδιο για την κατασκευή σιδηροδρόμου που θα συνέδεε Αθήνα - Πειραιά, ώς τις μέρες μας κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι της ιστορίας των μεταφορών, όχι όμως και τόσο στο ρυάκι της σιδηροδρομικής μας ιστορίας. Όλο το ιστορικό της ίδρυσης και της πρώτης φάσης της εξάπλωσης των σιδηροτροχιών στη χώρα μας παραθέτει ο συγγραφέας του παρόντος τόμου ε ισχυρή τεκμηρίωση (έγγραφα, δημοσιεύματα, μελέτες, γεγονότα, μοναδικές φωτογραφίες), αλλά και χαρακτηριστικά γεγονότα (το πρώτο δρομολόγιο, το πρώτο δυστύχημα, παρατράγουδα από εγκαίνια σταθμών κλπ.).

 Ημερολόγιον της "Εστίας" του έτους 1887 (έτος πρώτον), έκδ. Βιβλιοπωλείον "Εστίας", σελ. 274.  
Μία σπουδαία έκδοση, όπως ήταν και πολλά από τα ημερολόγια του παλιού καιρού, στην οποία οι λόγιοι της εποχής έδιναν το ετήσιο προφίλ της χώρας. Κείμενα για τους ελληνικούς σιδηροδρόμους, τηνιστορία της Αθήνας, "το έγκλημα παρά τοις ζώοις", την υγιεινή των οικιών, τον καθημερινό βίο, την επιστημονική και καλλιτεχνική κίνηση εν Ελλάδι, την πόλη των Αθηνών (τμήματα και οδοί) και πολλά ακόμη, που συνοδεύονται με δεκάδες πίνακες με στοιχεία. Κείμενα του Ι. Σμιτ, Κ. Παλαμά, Σ. Λάμπρου, Σ. Μηλιαράκη, Α. Κουρτίδου, Γ. Σουρή, Ν. Χ. αποστολίδου, Α. Βλάχου και 8 γελοιογραφίες του Θ. Άννινου.

 Ν. Γ. Αιγιαλείδου, Μαραθώνος Περιήγησις, εκδίδοντος Γ. Κανελλίδου, Εν αθήναις, 1880, σελ. 50.  
Μια εκδρομή φοιτητών του Πανεπιστημίου και μαθητών του Βαρβακείου Λυκείου, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα του 1879, υπό τον καθηγητή της ιστορίας Γ. Κρέμο, ώθησε τον φοιτητή Ν. Γ. Α. να γράψει τις εντυπώσεις του, από την "διδακτικωτάτην περιήγησιν", την οποία, όπως σημειώνει στον πρόλογο, "?εκδίδωμι, τελών και την κοινήν των συμπεριηγησαμένων ευχήν, ίνα, όση μοι δύναμις, καταδείξω προ πάντων αμφότερα, ένθεν μεν ότι μεγάλης ωφελείας τοις τε φοιτηταίς και μαθηταίς πρόξενος γίνεται η εξ αυτοψίας της προγονικής ιστορίας, γεωγραφίας και αρχαιολογίας μελέτη?".

 Κωνσταντίνου Κοντογόνου, Επιτομή Ελληνικής Μυθολογίας, έκδ. διαφόρων συγγραφέων εμφανισθείσα, έκδ. Ανδρέου Κορομηλά, Εν Αθήναις, 1847, σελίδες 243.  
"Αναπόφευκτον μάθημα για την σπονδήν ιδίως της ελληνικής γλώσσης και φιλολογίας (!), διάοτι "κατά τους αρχαιοτάτους εκίνους της Ελλάδος αιώνας, τα πάντα ήσαν έμπνευσις και αλληγορία, δι' αυτής εγνωστοποιούντο και αι φυσικαί και αι ηθικαί και αι μεταφυσικαί αλήθειαι". Ήδη το 1947, έκανε την Τρίτη του έκδοση το σπουδαίο και σπάνιο αυτό εύρημα. "Μύθος" κατά τον συγγραφέα "εσήμαινε τον λόγον ως έκφρασιν της έννοιας" και ετυμολογικά προέρχεται από το "μύθω, μύζω, το εκπέμπω ήχου τινά διά την μυητήρων, κεκλεισμένων έχων το στόμα". Μυθολογία, η διαχρονικότερη και διαπολιτισμικότερη έκφραση του ανθρώπινου είδους.

 Σταματίου Δ. Κρίνου, Περί επιστημονικού προσδιορισμού των αρχαίων ελληνικών φυλών διά των ονομάτων του λαού κατά τόπους και χρόνους και της εκ τούτου ωφελείας εις την ετυμολογίαν και λεξικογραφίαν της ελληνικής γλώσσης, Εν Αθήναις, εκ του τυπογραφείου Παρνασσού, 1881, 296.  
Μια πολύ σημαντική διάλεξη-μελέτη στον Παρνασσό που αναφέρεται στην ιστορία της βοτανικής και ιδιαίτερα στην επιστημονική και δημώδη ονοματολογία των φυτών από τους αρχαίους Έλληνες. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι μελετώντας τον τρόπο που έδιναν τα ονόματα οι αρχαίοι Έλληνες στα φυτά θα συμβάλλουμε και στην μελέτη της νεοελληνικής γλώσσης.

 Κρεοφαγία ή φυτοφαγία, κατά μετάφρασιν εκ του Γερμανικού υπό Ζ. Χατζοπούλου, εν Αθήναις, έκδ. Γ. Δ. Φέξη, Χ.Χ., 296.  
Στο δίλημμα αυτό αποπειράθηκαν να δώσουν απάντηση, από αρχαιοτάτων χρόνων, φιλόσοφοι, φυσικοί, επιστήμονες, διαιτολόγοι και ιστορικοί. Εμπλέκονται λόγοι ανατομικοί, ηθικοί αλλά και φυσικού τρόπου του ζην. Ο συγγραφέας (δεν αναφέρεται το όνομά του) κάνει μια αντικειμενική παράθεση των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων για την κάθε επιλογή, όπως και για την ανάμικτη τροφή, σε μία εποχή (περίπου στις αρχές του αιώνα) που άρχισαν κιόλας να εμφανίζονται οι τυποποιημένες συσκευασίες με τροφές, τις οποίας και συνιστά.

σελίδα 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6