< αρχική σελίδα

Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

Της κ. ΑΘΗΝΑΣ ΤΑΡΣΟΥΛΗ
(το κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Ύπαιθρο", 8 (1935), σελ. 203-204)

[Παρακάτω δημοσιεύομε μερικές εντυπώσεις και σκέψεις της κ. Αθηνάς Ταρσούλη από την έκθεσι του φυσιολάτρη ζωγράφου κ. Β. Ιθακησίου. Η έκθεσι που άνοιξε στις 16/10/35, θα κλείση στις 10/11/35. Ο εκδρομικός κόσμος τίμησε ιδιαίτερα τον αγαπητό του καλλιτέχνη και ενθουσιώδης προσήρχετο όλες αυτές τις ημέρες ν' απολαύση τους εξαιρετικούς πίνακες της Ελληνικής Φύσεως. Ο Σύνδεσμός μας είναι ευτυχής που θ' αποκτήση, ως ανάμνησι της λαμπράς αυτής εκθέσεως που μας αναγγέλλει ως τελευταία του ο ζωγράφος, δύο ωραίους πίνακες, την κορυφή Σκολειό χιονισμένη και το Πεύκο στο βράχο].

Στην καλλιτεχνική αίθουσα του "Παρνασσού" έχει ανοίξει από ημέρες την έκθεσή του ο ζωγράφος κ. Β. Ιθακήσιος.
Τον γνωρίζομε και από άλλες ενδιαφέρουσες εκθέσεις του, που γίνοντ' αιτία να επικοινωνήσουμε, κατά τον αποτελεσματικώτερο καλλιτεχνικό τρόπο, διαμέσου των ωραίων πινάκων του, με την πλούσια σε ομορφιές ελληνική φύση. Δεν είναι όμως ο συνηθισμένος τύπος των ελληνικών τοπείων που, λίγο ή πολύ, μοιάζουνε τόνα με τ' άλλο, που κυριαρχούν στην έκθεση του κ. Ιθακησίου. Βέβαια υπάρχει σ' αυτήν μία πλούσια σειρά από ήμερες ακρογιαλιές ή πευκόφυτους λόφους με γραφικά ελληνικά μοναστήρια ή με ρωμαντικά χωριουδάκια, το καθένα με ξέχωρο χαρακτήρα, ηλιόχαρες γωνιές της ανεξάντλητης σε ποικιλόχρωμες και ποικιλόγραμμες αρμονίες ελληνικής φύσεως που αποδίδονται με λεπτό ζωγραφικο αίσθημα, αλλά εκεί όπου ο ζωγράφος δίνει την εντονώτερη προσωπική του σφραγίδα, εκεί που γίνεται ο πλατύτερος και πιο αυθόρμητος ερμηνευτής της μπρος στη φύση συγκινήσεώς του, εκεί όπου, όπως ο αητός δεν μπορεί να χαμηλοπετάη αλλά τον τραβούνε τα ύψη και οι μεγάλοι ορίζοντες, δεν δεσμεύεται από καμιά επίδραση λεπτομερειακής περιγραφής, είναι το μεγάλο βουνό και τ' ολόγυρά του χάος, είναι οι ψηλές βουνοκορφές που τραγούδησε ο Κρυστάλλης, με τις απότομες σκιερές χαράδρες, οι ορθόκοφτες πάνω από βαραθρώδεις αβύσσους πλαγιές, όπου ιλιγγιά μαζί με το βλέμμα η σκέψη κι' όπου, μέσ' από το δραματικό της κατρακύλισμα η φαντασία ζητάει, ως αντιδραστικό της λυτρωμό την προς τ' απρόσιτα ύψη ανάτασή της. Η ψυχή του καλλιτέχνη ελευθερώνεται μπρος στις επιβλητικά μεγαλόπρεπες εκφράσεις των Ολύμπιων βουνών που δεν μπορεί εύκολα να τις συλλάβη μάτι ανθρώπου κι ακόμη λιγώτερο να τις απεικονίση σε πίνακες ζωγραφικούς. Μα κι' αν κανείς το κατορθώση θα είναι τούτο άθλος ηρωϊκός γιατί για να φτάση σ' αυτό το αποτέλεσμα πρέπει να υποβληθή στους μεγαλύτερους κόπους και στις σκληρότερες θυσίες, να γίνη αδελφός της μοναξιάς και της περιπλανήσεως, στήνοντας σαν το απόκοσμο πνεύμα, ή σαν το άγριο ζαρκάδι, το καταφύγιό του κάτω από τον ίσκιο των βουβών αυτών γιγάντων, που κλείνουν μές' στο σιωπηλό τους μυστήριο χίλιες θριαμβικές κι άλλες τόσες εφιαλτικές φωνές.
Ο ζωγράφος Ιθακήσιος πρέπει να περηφανεύεται για την κατάκτησή του. Ερημικός σύντροφος του θεϊκού Ολύμπου έστησε, από χρόνια τώρα, τη φωλιά του σε μιαν απόκρημνη μεγάλη σπηλιά, που την εβάφτισε "Σπήλαιο των Μουσών" κι' όπου άπειροι ξένοι κι Έλληνες εκδρομείς έχουν φιλοξενηθή, μεταβάλλοντάς την σε άντρο καλλιτεχνικό και σε καλοκαιρινή του διαμονή, (το χειμώνα κατεβαίνει στο κάτω από τον Όλυμπο χωριό). Από κει ξεκινώντας για τις καλλιτεχνικές του δημιουργίες, χαίρεται με των ωρών και του καιρού το πέρασμα τις ζωντανώτερες στιγμές, τις όσο φευγαλέες τόσο και πιο εντατικές σε χρωματικούς οραματισμούς, και τις πανοραματικές απόψεις των μεγάλων προοπτικών, με τους ανέμους, τις καταιγίδες, τους χιονοστροβίλους που στήνουν εκεί ψηλά τον άγριό τους χορό. Γι' αυτό κι ό,τι μας εικονίζει από τις συννεφιασμένες χιονοσκέπαστες ή ηλιόλουστες κορφές του Ολύμπου, από τις τραχειές κατρακύλες ή τους αβυσσαλέους γκρεμνούς του, όπου ταλαντεύονται ανάμεσα στο χάος κάτι μικρά δεντράκια ή ελάτια, ίδια ψυχές που ζυγίζουν ανάμεσα γης και ουρανό τη δύναμη της αντοχής τους, είναι, κατά τη γνώμη μου, τα κοντινότερα θέματα στην ψυχοσύνθεση του καλλιτέχνη και που αμεσώτερ' απηχούν και στη δική μας ψυχοαισθητική.
Στην καλύτερη σειρά των έργων του στέκουν κι όλα τα χιονισμένα του τοπεία κλείνοντας μέσα στη ζωγραφική τους σύσταση και αρκετό ψυχικό περιεχόμενο.
Ο κ. Ιθακήσιος δίκαια ονομάστηκε ο ζωγράφος του Ολύμπου, αφού είναι ο μόνος που επέβαλε στον εαυτό του τη μεγάλη αυτοεξορία του απάνω στο γιγάντιο αυτό ενδιαίτημα των αρχαίων Θεών, υπακούοντας στη βαθειά εκείνη δημιουργική ανάγκη που σπρώχνει τον αληθινό καλλιτέχνη ώς την αυτοθυσία, φτάνει να νιώση πως άγγιξε το σκοπό του, πως μπορεί να γίνη ο καθρέφτης των φυσικών μεγαλείων που νοσταλγεί, για να τ' αποκρυσταλλώση σε καλλιτεχνικά έργα τόσο για τη δική του τη χαρά, όσο και για τη χαρά των άλλων ανθρώπων. Αυτή τη χαρά της γνωριμίας μας με τις πιο θαυμάσιες όσο κι' απρόσιτες (σ' όσους προτιμούν τους κλειστούς χώρους κι' όχι τις φυσιολατρικές εκδρομές) μορφές του τόπου μας, μας προσφέρει η σειρά των έργων του κ. Ιθακησίου που βγήκαν από τον Όλυμπο. Τη χαιρόμαστε αληθινά γιατί μας ξυπνάει και την τουριστική μας διάθεση, την επιθυμία της γνωριμίας μας κι από κοντά με το θεϊκό βουνό μας, που τόσο ζωντανά μας προσκαλεί μέσ' από τα έργα του καλού ζωγράφου.

< αρχική σελίδα