< αρχική σελίδα

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2001

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΣΟΥΗΔΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ
(1Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2001)
ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. Γενικά

Το Περιβάλλον απετέλεσε προτεραιότητα της Σουηδικής Προεδρίας και στο πλαίσιο αυτό εστίασε το ενδιαφέρον της στα θέματα που αποτελούν βάση για την μελλοντική περιβαλλοντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Στρατηγική της ΕΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη και η διαδικασία Κάρντιφ (ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στις τομεακές πολιτικές) και το 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον για την επόμενη δεκαετία (2001 - 2010). Παράλληλα προώθησε στρατηγικές για τομείς προτεραιότητας, όπως η διατήρηση των φυσικών πόρων και της Βιοποικιλότητας, η Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων, καθώς και οδηγίες που εξειδικεύουν την Οδηγία - Πλαίσιο για το Νερό, την Σύμβαση Aarhus, κλπ.
Στο παραπάνω πλαίσιο ανέλαβε την προώθηση σημαντικού νομοθετικού έργου (προτάσεις για νέες οδηγίες και αποφάσεις ή τροποποίηση υφιστάμενων), όπως παρουσιάζονται, αναλυτικά, παρακάτω.
Κατά την περίοδο της Σουηδικής Προεδρίας το Συμβούλιο Περιβάλλοντος ενέκρινε σημαντικές οδηγίες, έφτασε σε πολιτική συμφωνία επί Κοινών Θέσεων και υιοθέτησε συμπεράσματα για σειρά θεμάτων ιδιαίτερης σημασίας, όπως επεξηγείτε παρακάτω και ως εκ τούτου μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα επιτυχής, επιβεβαιώνοντας το ρόλο της, ως μία από τις πλέον δραστήριες δυνάμεις προώθησης των θεμάτων του Περιβάλλοντος στην Ευρώπη.
Στη παραπάνω διαπίστωση συνηγορεί, τόσο η ποιότητα και η ποσότητα του έργου που παράχθηκε κατά την περίοδο της Σουηδικής Προεδρίας, όσο και η συνδυασμένη προσπάθεια θεμάτων στρατηγικής και θεμάτων επικαιρότητας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε άμεση και άριστη συνεργασία με την αρμόδια Γενική Δ/νση της Ε. Επιτροπής, τη Γραμματεία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Παράλληλα παρατηρήθηκε ότι η έγκαιρη και προσεκτική προετοιμασία των φακέλων και η ταχύτητα εκπόνησης σειράς συμβιβαστικών κειμένων, που βασίστηκε σε ευρύτατη συνεργασία και υποστήριξη από εξειδικευμένες ομάδες εθνικών εμπειρογνωμόνων της Σουηδίας, έπαιξαν ιδιαίτερα θετικό ρόλο για την ολοκλήρωση των θεμάτων, που αποτελούσαν τους βασικούς άξονες των προτεραιοτήτων της.
Βασικό στοιχείο της επιτυχίας απετέλεσε επίσης το γεγονός ότι η Σουηδία είχε δραστηριοποιηθεί έντονα από την περίοδο της Γαλλικής Προεδρίας (στο πλαίσιο της Τρόϊκα) και σε όλο το εξάμηνο της Προεδρίας της διοργανώνοντας παράλληλες εκδηλώσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού και όλων των ενδιαφερόμενων μερών (Σεμινάρια, Ημερίδες, "Πράσινη Εβδομάδα", Διαλέξεις, Ανοικτές διαβουλεύσεις με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, επιχειρήσεις, κλπ.) στη βάση ενός ανοικτού διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών όπου παρουσίασε τα μεγάλα θέματα πολιτικής (6ο ΠΔΠ, Κλιματικές αλλαγές, Βιοποικιλότητα, Χημικά, Νερό, κλπ.).
Παράλληλα, δραστηριοποιήθηκε ιδιαίτερα στα διεθνή θέματα Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης με κύριο άξονα την προετοιμασία της ΕΕ για την Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Rio+10) υποστηριζόμενη από εξειδικευμένο επιτελείο.

2. Αποτελέσματα εργασιών Συμβουλίου

Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, GOTEBORG 15 - 16 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Goteborg (Ιούνιος 2001) υιοθέτησε τη Στρατηγική της ΕΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη προσθέτοντας, έτσι την τρίτη διάσταση - την περιβαλλοντική - στις δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για οικονομική και κοινωνική ανανέωση (στρατηγική Λισσαβόνας), μέσω αμοιβαίου συνδυασμού μεταξύ οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών πολιτικών για την αναστροφή των τάσεων που απειλούν την μελλοντική ποιότητα ζωής. Αποσυνδέεται η οικονομική ανάπτυξη από τη χρήση των πόρων, κλήθηκε η βιομηχανία να συμμετάσχει στην ορθολογική χρήση των νέων, φιλικών στο περιβάλλον, τεχνολογιών σε τομείς, όπως στην ενέργεια και τις μεταφορές και αποφασίστηκε ότι η αγορά θα αντικατοπτρίζει το πραγματικό κόστος από τις διάφορες δραστηριότητες (παρέχοντας ισχυρότερα κίνητρα στους καταναλωτές και τους παραγωγούς σε κάθε τους απόφαση σχετικά με προϊόντα και υπηρεσίες). Τα Κράτη - Μέλη κλήθηκαν να εκπονήσουν εθνικές στρατηγικές για την αειφόρο ανάπτυξη, ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεσμεύτηκε να δίνει πολιτικές κατευθύνσεις, σε κάθε Εαρινό Συμβούλιο, για την παρακολούθηση της προόδου, ενώ κλήθηκαν τα θεσμικά όργανα της Ένωσης να βελτιώσουν τον εσωτερικό τους πολιτικό συντονισμό υπό τον γενικό συντονισμό του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων. Για την εγκαθίδρυση μιας αποδοτικής επισκόπησης της Στρατηγικής για την Αειφόρο Ανάπτυξη το Ε. Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να εξετάζει τις προτάσεις που αφορούν στους στόχους προτεραιότητας και στα σχετικά μέτρα, στο 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον και στις θεματικές στρατηγικές για την ενσωμάτωση του περιβάλλοντος κάθε φορά που θα εφαρμόζει τη στρατηγική και να καταθέσει επισκόπηση της προόδου σε κάθε Εαρινό Συμβούλιο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ε. Συμβουλίου της Στοκχόλμης. Σημείωσε ότι η Ε. Επιτροπή θα αξιολογήσει την εφαρμογή της στρατηγικής σε κάθε ετήσια συνθετική έκθεση στη βάση κατευθυντήριων δεικτών, που θα συμφωνηθούν κατά το Εαρινό Συμβούλιο του 2002. Συμφωνήθηκε επίσης ότι η Ένωση θα προσπαθήσει να καταστήσει την αειφόρο ανάπτυξη στόχο στις διμερείς αναπτυξιακές συνεργασίες και σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς και τους ειδικευμένους φορείς και να προωθήσει την παγκόσμια περιβαλλοντική διακυβέρνηση.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τη Στρατηγική για την Αειφόρο Ανάπτυξη, το 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον και τις τομεακές στρατηγικές για την ενσωμάτωση του περιβάλλοντος, καθόρισε - σε πρώτη φάση - έναν ορισμένο αριθμό στόχων και μέτρων, ως γενικές κατευθύνσεις για τη μελλοντική χάραξη πολιτικής σε τέσσερις τομείς προτεραιότητας: Κλιματική αλλαγή, Μεταφορές, Δημόσια υγεία και φυσικοί πόροι, συμπληρώνοντας έτσι τις αποφάσεις της Στοκχόλμης.
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά τη Σουηδική Προεδρία, προωθήθηκε η διαδικασία Κάρντιφ για την ενίσχυση της ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης στην πολιτική ολοκλήρωσης.

Β. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

2.1. Νομοθεσία που υιοθετήθηκε

2.1.1. Αστική Ανάπτυξη : Το Συμβούλιο ενέκρινε, σε πρώτη ανάγνωση, απόφαση για ένα κοινοτικό πλαίσιο συνεργασίας για την προώθηση της αειφόρου αστικής ανάπτυξης, στις 18 Ιουνίου 2001. Η τελική έκδοση του κειμένου, μετά την γλωσσική επεξεργασία, υπεγράφη από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου στις 27 Ιουνίου 2001 και πρόκειται να υπογραφεί και από τον Πρόεδρο του ΕΚ με στόχο να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των ΕΚ.
2.1.2. Θέσπιση καταλόγου ουσιών προτεραιότητας στον τομέα του νερού: Το Συμβούλιο Περιβάλλοντος (7 Ιουνίου 2001) συμφώνησε να αποδεχθεί όλες τις τροπολογίες του ΕΚ σε πρώτη ανάγνωση (15 Μαΐου 2001) σχετικά με πρόταση απόφασης για τη θέσπιση καταλόγου ουσιών προτεραιότητας στον τομέα πολιτικής των υδάτων" (εκδίδεται στη βάση της Οδηγίας - Πλαίσιο (2000/60) για την πολιτική υδάτων) και έτσι επετεύχθη πολιτική συμφωνία σχετικά με την υιοθέτηση της Απόφασης σε πρώτη ανάγνωση, η οποία θα αποτελέσει Παράρτημα X της Οδηγίας - Πλαίσιο για το Νερό και θα θέσει σε άμεση εφαρμογή την εν λόγω Οδηγία. Με την εν λόγω οδηγία προτείνεται ο καθορισμός καταλόγου ουσιών προτεραιότητας για τις οποίες προτείνεται προοδευτική μείωση απορρίψεων, εκπομπών και διαρροών, καθώς και ο καθορισμός επικίνδυνων ουσιών προτεραιότητας για τις οποίες η παύση ή σταδιακή εξάλειψη θα γίνει με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα που δεν θα υπερβαίνει την 20ετία (Ταυτοποίηση "επικίνδυνων ουσιών προτεραιότητας"), καθώς και "ρήτρα επανεξέτασης" για ορισμένες "ουσίες προτεραιότητας" και προσαρμογή της ορολογίας και των διατυπώσεων. Ειδικότερα η γνωμοδότηση του Ε.Κ., σε 1η ανάγνωση, έθεσε επί μέρους αυστηρότερα όρια και εισήγαγε μικρό αριθμό νέων ουσιών στον κατάλογο των "ουσιών προτεραιότητας υπό επανεξέταση", ενώ τέσσερις ουσίες τις μεταθέτει από τις "ουσίες προτεραιότητας υπό επανεξέταση" στις "επικίνδυνες ουσίες προτεραιότητας".

2.2. Φάκελοι για τους οποίους ολοκληρώθηκε η διαδικασία συνδιαλλαγής (conciliation) με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

2.3. Φάκελοι για τους οποίους βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία συνδιαλλαγής με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

2.3.1. Θόρυβος (Noise): Το Συμβούλιο ενέκρινε πρόταση Οδηγίας για την αξιολόγηση του περιβαλλοντικού θορύβου (Κοινή Θέση) και τη διαβίβασε προς το ΕΚ στο πλαίσιο της διαδικασίας "συνδιαλλαγής" (Ιούνιος 2001). Η Οδηγία υποχρεώνει τα Κ-Μ να αξιολογούν το θόρυβο και τις επιπτώσεις του στις κατοικημένες περιοχές και κατά μήκος των οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων και αεροδρομίων, στη βάση κοινών δεικτών Lden and Lnight, καθώς και να εκπονήσουν σχέδια δράσης για τις προαναφερόμενες περιοχές σε συνεννόηση με το ενδιαφερόμενο κοινό. Το ΕΚ ζήτησε από την Επιτροπή να προτείνει και ποιοτικές προδιαγραφές για τις πηγές του θορύβου (π.χ. αεροσκάφη). Το Συμβούλιο ανταποκρίθηκε μέσω δήλωσης στα πρακτικά και όχι με τροποποίηση της εν λόγω οδηγίας, καθότι δεν προτίθεται να προχωρήσει πέρα των στόχων που θέτει η Οδηγία, υποστηρίζοντας ότι η περαιτέρω επεξεργασία και θέσπιση ορίων θορύβου για κατηγορίες περιοχών είναι στην αρμοδιότητα των Κ-Μ (εθνικό και τοπικό επίπεδο), ενώ ότι η εισαγωγή των δύο αυτών δεικτών είναι ήδη ένα πολύ σημαντικό βήμα.

2.4. Φάκελοι για τους οποίους το Συμβούλιο έφθασε σε ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ή ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

2.4.1. Το 6Ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον (6th EAP): Το Συμβούλιο Περιβάλλοντος του Ιουνίου 2001 κατέληξε σε ομόφωνη πολιτική συμφωνία για Κοινή Θέση σχετικά με πρόταση απόφασης για τη θέσπιση κοινοτικού Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον, για την επόμενη δεκαετία. Το κείμενο θα οριστικοποιηθεί (μετά και από νομική επεξεργασία) και θα είναι έτοιμο κατά το τέλος Σεπτεμβρίου /αρχές Οκτωβρίου 2001, προκειμένου να διαβιβασθεί προς το ΕΚ. Σημειώνεται ότι έχει ιδιαίτερα ενισχυθεί η αρχική πρόταση της Επιτροπής, λαμβάνοντας υπόψη και τη γνωμοδότηση του ΕΚ, ειδικότερα στα θέματα των στόχων, χρονοδιαγραμμάτων, την ανάπτυξη θεματικών στρατηγικών, την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων στις τομεακές πολιτικές, τη σχέση με τις Υποψήφιες Χώρες, στο πλαίσιο της διεύρυνσης, και σε θέματα ευθύνης της ΕΕ για την προώθηση της Στρατηγικής για την Αειφόρο Ανάπτυξη.
Ειδικότερα, το πρόγραμμα αναδεικνύει τέσσερις κεντρικούς στόχους προτεραιότητας των δράσεων, όπως:

• κλιματική αλλαγή,
• φύση και βιο-ποικιλότητα,
• περιβάλλον και υγεία, καθώς και ποιότητα ζωής,
• αειφόρος χρήση των φυσικών πόρων και διαχείριση αποβλήτων.

και στοχεύει στην επίτευξη των καθορισμένων περιβαλλοντικών στόχων στη διάρκεια δέκα χρόνων. Προβλέπεται η ανάπτυξη επτά θεματικών στρατηγικών, από την Επιτροπή, για τη θέσπιση ευρύτερων ποσοτικών στόχων και χρονοδιαγραμμάτων στους τομείς του αέρα, του θαλάσσιου περιβάλλοντος, της χρήσης πόρων, των παρασιτοκτόνων, ανάκτησης αποβλήτων, χρήσεις γης και αστικό περιβάλλον, στο διάστημα πέντε χρόνων μτά την υιοθέτηση του Προγράμματος.

Το Πρόγραμμα, μεταξύ άλλων, θεσπίζει:

• μακροπρόθεσμους στόχους για το κλίμα, ώστε η θερμοκρασία, σε παγκόσμια κλίμακα, να μην ξεπερνά τους 2° C από τα επίπεδα των προ - βιομηχανικών εποχών και να σταθεροποιηθεί η συγκέντρωση του CO2 κάτω από τα 550 ppm,
• προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (12% της συνολικής ενέργειας θα πρέπει να προέρχεται από ΑΠΕ έως το 2010),
• την επίτευξη των δεσμεύσεων της ΕΕ σχετικά με τον περιορισμό των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου με τη εφαρμογή κατάλληλων μέτρων για τους βασικούς τομείς πολιτικής,
• αναχαίτιση της απώλειας της βιοποικιλότητας έως το 2010,
• χρήση χημικών προϊόντων, που δεν έχουν αρνητική επίπτωση στην υγεία και το περιβάλλον, έως το 2020,
• προώθηση της αειφόρου χρήσης παρασιτοκτόνων, καθώς της σημαντικής μείωσης των κινδύνων από τη χρήση αυτών,
• αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τη χρήση των πόρων,
• μείωση του ποσοστού των παραγόμενων αποβλήτων και προτεραιότητα στην ανακύκληση και επανάχρηση αυτών,
• σταδιακή παύση επιδοτήσεων για τα συμβατικά καύσιμα,
• προώθηση πράσινων δημόσιων συμβάσεων, συμπεριλαμβανόμενης της αναθεώρησης των κοινοτικών θεσμών σχετικά,
• ενσωμάτωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε όλες τις εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης, συμπεριλαμβανόμενου του εμπορίου και της αναπτυξιακής συνεργασίας,
• ισχυροποίηση και επέκταση των χρηματοδοτικών πηγών των παγκόσμιων περιβαλλοντικών οργανισμών,
• αποσαφήνισης των σχέσεων μεταξύ εμπορίου και περιβαλλοντικής προστασίας, σαν αποτέλεσμα των εμπορικών συμφωνιών υπό το πρίσμα αναλύσεων σχετικά με την αειφόρο ανάπτυξη,
• ανάληψη πρωτοβουλιών με στόχο την επίτευξη των στόχων, μέσω σειράς μέτρων συμπεριλαμβανομένων νομοθετικών, εθελοντικών συμφωνιών με τη βιομηχανία, βελτίωση πληροφόρησης και ανάμειξη των καταναλωτών, επιχειρήσεων και δημόσιων οργανισμών, ώστε να παρουσιασθούν προοδευτικά και τουλάχιστον τέσσερα χρόνια μετά την επίσημη υιοθέτηση του Προγράμματος.

2.4.2. Πρόσβαση στην Πληροφόρηση: Το Συμβούλιο Περιβάλλοντος, Ιούνιος 2001, κατέληξε σε ομόφωνη συμφωνία (Κοινή Θέση) σχετικά με πρόταση οδηγίας για την πρόσβαση του κοινού στην περιβαλλοντική πληροφόρηση. Τα αρμόδια όργανα του Συμβουλίου ολοκληρώνουν το σχετικό κείμενο, ώστε να διαβιβασθεί προς το ΕΚ (ενδεχομένως τον Οκτώβρη 2001).
Η πρόταση στοχεύει να αντικαταστήσει την Οδηγία του 1990, ώστε οι δημόσιες διοικήσεις - από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο - να υποχρεούνται πλέον να παρέχουν στο κοινό την περιβαλλοντική πληροφόρηση αρμοδιότητάς τους που δεν προστατεύονται από την "εμπιστευτικότητα" και να τη διαδίδουν συστηματικά μέσω σύγχρονων μέσων ενημέρωσης. Θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς το "άνοιγμα" της περιβαλλοντικής πληροφόρησης και θα συμβάλλει στην προώθηση της επικύρωσης της Συνθήκης Aarhus από την κοινότητα και τα Κ-Μ. Το ΕΚ απαίτησε περαιτέρω προτάσεις, περιορίζοντας τις εξαιρέσεις, το κόστος και την περίοδο της παροχής των πληροφοριών και υποχρεώνοντας τις δημόσιες διοικήσεις να υποστηρίζουν τους ενδιαφερόμενους μέσω της χρήσης νέων τεχνολογιών ενημέρωσης. Το Συμβούλιο αποδέχθηκε αρκετές από τις τροπολογίες του ΕΚ, απέρριψε, πάντως, εκείνες, που δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα στις δημόσιες διοικήσεις των Κ-Μ.

2.4.3. Πράσινη Βίβλος για την Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων / συμπεράσματα Συμβουλίου: Το Συμβούλιο υιοθέτησε συμπεράσματα (7 Ιουνίου 2001) όπου υποστηρίζεται πλήρως η εν λόγω πολιτική και αναδεικνύονται ορισμένα στοιχεία που μπορούν να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της, όπως οι υπηρεσίες και θα αποτελέσουν σημαντική συνεισφορά στις εργασίες της Επιτροπής, εν όψει της εκπόνησης Λευκής Βίβλου για την Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων.
Ειδικότερα το Συμβούλιο Περιβάλλοντος αναγνώρισε ότι τα υφιστάμενα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που απορρέουν από τα διάφορα στάδια του κύκλου ζωής των προϊόντων αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση για την αειφόρο ανάπτυξη, καθότι οι παραδοσιακές προσεγγίσεις δεν κατάφεραν να επιλύσουν τα αυξανόμενα προβλήματα της αύξησης των οικονομικών δραστηριοτήτων, του εμπορίου και της κατανάλωσης. Υπογράμμισε ότι μόνο μέσω Ολοκληρωμένης Πολιτικής των Προϊόντων είναι δυνατό να περιοριστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του συνολικού κύκλου ζωής των προϊόντων, από τη φάση της εξόρυξης των πρώτων υλών μέχρι την παραγωγή, τη διανομή, τη χρήση και τη διαχείριση των αποβλήτων, ώστε οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις να λαμβάνονται υπόψη σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής προϊόντος.
Η Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων θα συμβάλλει αποφασιστικά στη Στρατηγική της Ε.Ε για την Αειφόρο Ανάπτυξη (και στους τρεις πυλώνες), μέσω της κινητοποίησης της αγοράς, με την παροχή κατάλληλων κινήτρων και με την επικέντρωση σε όλα τα στάδια λήψης αποφάσεων, καθώς και με μέτρα για μια σειρά σημαντικών θεμάτων. Η προώθηση του οικολογικού σχεδιασμού των προϊόντων, μέσω της χρήσης καθαρών τεχνολογιών και την ενημέρωση του καταναλωτή θα συμβάλλουν σε μια συνειδητή στροφή προς βιώσιμες επιλογές, στην εφαρμογή της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει". Η Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων υποστηρίζει τις άλλες κοινοτικές περιβαλλοντικές στρατηγικές για τη βελτίωση των επιλογών, των προγραμμάτων και δράσεων και συνεισφέρει στην ενσωμάτωση περιβαλλοντικών πτυχών στις τομεακές πολιτικές. Προωθεί την "ιδέα" του κύκλου ζωής στην οικονομία, ως αναπόσπαστο μέρος όλων των αποφάσεων σχετικά με τα προϊόντα, μαζί με άλλα κριτήρια, όπως η λειτουργικότητα, η υγεία και η ασφάλεια και τη βελτίωση περιβαλλοντικών επιδόσεων και υγείας των προϊόντων (υψηλή αποδοτικότητα, υλικών και ενέργειας), περιορίζοντας τη χρήση βλαβερών για την υγεία ουσιών. Υποδεικνύει τη χρήση μηχανισμών της αγοράς, ώστε να δημιουργηθούν αποδοτικά εργαλεία για όλους τους ενδιαφερόμενους και ένα νέο πλαίσιο κινήτρων για επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων και καθορίζει επίσης τον διαμεσολαβητικό ρόλο των δημοσίων αρχών (σε συνδυασμό μηχανισμών για εκούσια μέτρα, οικολογικό σήμα, κλπ.). Καλείται τέλος η Ε. Επιτροπή να παίξει βασικό ρόλο, με ανάπτυξη αντικειμένων, σαφήνεια και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή της IPP, κατ' αρχή σε ειδικές κατηγορίες προϊόντων (επιλεγμένα με βάση τη σημασία τους), καθώς και σύστημα δεικτών για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής.

2.5. Φάκελοι σε Πρώτη Ανάγνωση στο Συμβούλιο ή σε Γενική Συζήτηση

2.5.1. Συμμετοχή του Κοινού (Public participation, Aarhus): Το Συμβούλιο περοώθησε την εξέταση πρότασης οδηγίας για τη συμμετοχή του κοινού σε σχέδια και προγράμματα με στόχο να επιταχυνθεί η έκδοση των νομοθετημάτων που καθορίζονται από τη Σύμβαση Aarhus (πρόσβαση στην πληροφόρηση, συμμετοχή του κοινού και πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα) και να γίνει δυνατή η επικύρωσή της από την κοινότητα και τα Κ-Μ. Το Συμβούλιο επεσήμανε ότι η προτεινόμενη οδηγία δεν καλύπτει ικανοποιητικά τους κοινοτικούς οργανισμούς και ότι απαιτείται περαιτέρω επεξεργασία ώστε αφενός να συνάδει με διατάξεις της οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Αξιολόγηση και, αφετέρου να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της. Η επεξεργασία της εν λόγω πρότασης θα ολοκληρωθεί από τη Βελγική Προεδρία.

2.5.2. Μικρά Σκάφη Αναψυχής (Small recreational craft (pleasure boats): Η Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση τον Οκτώβριο 2000 με στόχο την τροποποίηση της Οδηγίας 94/25/EC, εισάγοντας εναρμονισμένες διατάξεις για τους εκπεμπόμενους αέριους ρύπους και τον θόρυβο από μηχανές που πρόκειται να εγκατασταθούν σε σκάφη αναψυχής.

2.8.2. Χρηματοδότηση των Μη Κυβερνητικών Οργανισμών: Έχει ήδη προετοιμασθεί από την Επιτορπή ένα σχέδιο δράσης που προωθεί τους Ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς ΜΚΟ, στη βάση της Απόφασης 97/872, που είναι σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 1998 έως στις 31 Δεκεμβρίου 2001. Ο στόχος είναι να προωθηθούν περαιτέρω οι δραστηριότητες των ΜΚΟ, που δραστηριοποιούνται στα θέματα περιβάλλοντος, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών και στην ανάπτυξη και εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι ανάλογες διαβουλεύσεις και ολοκληρώθηκε έκθεση εκτίμησης των αποτελεσμάτων του προηγούμενου προγράμματος. Η πρόταση της Επιτροπής έχει στόχο να επεκτείνει το προηγούμενο πρόγραμμα σε περισσότερους ΜΚΟ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Υποψήφιων Χωρών και των Βαλκανίων και προβλέπει μία ενδιάμεση αξιολόγηση το 2004, καθώς και αύξηση του προϋπολογισμού από 12 εκατομμύρια Euro σε 32 εκατ. Euro.
2.8.3. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιων Ζωνών (Integrated Coastal Zone Management (ICZM): Η Επιτροπή έθεσε προς το Συμβούλιο, για πρώτη γενική συζήτηση, πρόταση Σύστασης για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της παράκτιας Ζώνης. Το ΕΚ γνωμοδότησε σχετικά στις 5 Ιουλίου 2001 και το Συμβούλιο θα προχωρήσει εντατικά, επί Βελγικής Προεδρίας, στην σε βάθος εξέταση αυτής. Βασικά θέματα που αντιμετωπίζονται σε σχέση με τις τροπολογίες του ΕΚ είναι να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με τη θέσπιση ενός νομοθετικού εργαλείου για την εφαρμογή της σύστασης.
2.8.4. Σχέδια Δράσης για τη Βιοποικιλότητα (Biodiversity action plans): Η Επιτροπή υιοθέτησε το 1998 Ανακοίνωση σχετικά με τη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικλότητα, που στοχεύει στην πρόληψη και την καταπολέμηση των αιτίων που συμβάλλουν στη μείωση της βιοποικιλότητας στην πηγή, ώστε να αναστραφούν οι παρούσες τάσεις και να επιτευχθεί ικανοποιητική προστασία των ειδών και των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων και των αγρο - οικοσυστημάτων. Στο πλαίσιο της υιοθέτησης της εν λόγω στρατηγικής η Επιτροπή προωθεί, κατά προτεραιότητα, τα πλέον επείγοντα θέματα, όπως προκύπτουν από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα και στη συνέχεια την ανάπτυξη και εφαρμογή των Σχεδίων Δράσης και των μέτρων σε όλους τους τομείς πολιτικής που επηρεάζουν ή επηρεάζονται. Πρόκειται για τέσσερα τομεακά σχέδια δράσης (Φυσικοί Πόροι, Γεωργία, Αλιεία, Οικονομική και Αναπτυξιακή Συνεργασία). Το Συμβούλιο έχει ήδη υιοθετήσει συμπεράσματα για τη Γεωργία (19 Ιουνίου 2001) και την Αλιεία (18 Ιουνίου 2001). Το επόμενο Συμβούλιο Περιβάλλοντος, επί Βελγικής Προεδρίας, πρόκειται να υιοθετήσει συμπεράσματα επί του σχεδίου δράσης για τους φυσικούς πόρους και το προοίμιο, λαμβάνοντας υπόψη τις συζητήσεις και απόψεις που έχουν εκφραστεί στις αρμόδιες συνθέσεις του Συμβουλίου.

2.6. Θέματα για τα οποία η Ε. Επιτροπή έχει ανακοινώσει Προτάσεις ή άλλα κείμενα

2.6.1. Νερά κολύμβησης: Σε συνέχεια παρουσίασης της Ανακοίνωσης της Επιτροπής και της υιοθέτησης συμπερασμάτων από το Συμβούλιο Περιβάλλοντος του Μαρτίου 2001, η Επιτροπή προώθησε σειρά διαβουλεύσεων με τα Κ-Μ και άλλους ενδιαφερόμενους με στόχο την αναθεώρηση της υφιστάμενης Οδηγίας (160/76/ΕΚ) για τα Ύδατα Κολύμβησης έως το τέλος του χρόνου.
2.6.2. Ετικοτεθεσία και ανιχνευσιμότητα Γενετικά Τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ): Η Επιτροπή έθεσε υπόψη του Συμβουλίου Περιβάλλοντος, στις 7 Ιουνίου 2001, για συζήτηση προσανατολισμού, πρόταση σχετικά με το θέμα. Πρόθεση αποτελεί να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, μεταξύ των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και συμβάλλει στην εφαρμογή της Οδηγίας 90/220.

2.7. Διεθείς Φάκελοι

2.7.1. Κλιματική Αλλαγή (Climate change) / Συμπεράσματα Συμβουλίου: Το Συμβούλιο Περιβάλλοντος (7 Ιουνίου 2001) υιοθέτησε συμπεράσματα σχετικά με μέτρα για τον περιορισμό της Κλιματικής Αλλαγής, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του πρωτοκόλλου του Κυότο, όπου δηλώνεται η επιμονή της ΕΕ να προωθήσει την επικύρωσή του έως το 2002. Υπογραμμίζει τη σημασία της Διάσκεψης Κορυφής στη Βόννη (Ιούλιος 2001) και δηλώνει ότι θα ενισχύσει τις διαβουλεύσεις ώστε να πεισθεί η κυβέρνηση των ΗΠΑ να συμμετάσχει στην επικύρωση του Πρωτοκόλλου του Κυότο και για την εξεύρεση κοινών λύσεων για την μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των χωρών που συμπεριλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι. Οι διημερείς συνεργασίες θα συνεχισθούν με όλα τα αρμόδια όργανα (G77, CG11, members of the Umbrella-group as well as NGOs and business).
2.7.2. Προετοιμασία της Παγκόσμιας Διάσκεψης Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Preparation of the World Summit on Sustainable Development): Υιοθετήθηκαν συμπεράσματα, από το Συμβούλιο Περιβάλλοντος (7 Ιουνίου 2001), σχετικά με την προετοιμασία της ΕΕ για τη Διάσκεψη Κορυφής και της στόχους προτεραιότητας που θέτει σε άμεση σχέση με τη Στρατηγική της ΕΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη ορίζοντας της τρόπους και τα μέσα υποστήριξης και οικονομικής ενίσχυσης των υπό - ανάπτυξη χωρών, ώστε να προχωρήσουν της την κατεύθυνση της αειφορίας. Οι προσπάθειες θα ενταθούν στο πλαίσιο της Βελγικής Προεδρίας με την Ευρωπαϊκή περιφερειακή προετοιμασία για την Διάσκεψη, που θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο συνάντησης της UN/ECE στη Γενεύη (24 - 25 Σεπτεμβρίου 2001). Οι θέσεις της ΕΕ για τη "Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη" εστιάζονται στη φτώχεια και τα αειφόρα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, στη βάση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την εφαρμογή της Agenda 21, ώστε να γίνει πιο "επιχειρησιακή" η αειφόρος ανάπτυξη, που θα συμπληρωθεί από εξειδικευμένες πρωτοβουλίες σε επιλεγμένες περιοχές. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν:

• την ανάγκη προστασίας των φυσικών πόρων, ως βάση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, με έμφαση στην οικολογική αποδοτικότητα,
• την προστασία του περιβάλλοντος ως μέσο για την εξάλειψη της φτώχιας και τη βελτίωση του βαθμού ολοκλήρωσης και συνοχής των αναπτυξιακών προγραμμάτων, σε παγκόσμιο επίπεδο και των προσπαθειών των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων,
• την υλοποίηση αειφόρου παγκοσμιοποίησης με αύξηση των διεθνών εμπορικών συναλλαγών και της ροής των επενδύσεων, μέσω δράσεων εμπορικού και επενδυτικού χαρακτήρα και την αντιμετώπιση των περιφερειακών και εθνικών ανισοτήτων,
• την ανάδειξη χρηστής διακυβέρνησης και συμμετοχής σε διεθνές και εθνικό επίπεδο μέσω των δυνατοτήτων του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου να ανταποκριθεί της νέες προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας και της αειφόρου ανάπτυξης,
• την ενδυνάμωση των μέσων που συνηγορούν στην εφαρμογή, κύρια της αναπτυσσόμενες χώρες,
• την πρόσκληση της επερχόμενης Διάσκεψης να αναγνωρίσει και να αποφασίσει συγκεκριμένους τρόπους για την οικονομική υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, στη βάση του πρωταρχικού ρόλου των εγχώριων πόρων, του ρόλου της απελευθέρωσης του εμπορίου και των ιδιωτικών χρηματοδοτικών ροών, ιδίως δε των ξένων άμεσων επενδύσεων (FDI), για τη δημιουργία περισσότερων πόρων για την αειφόρο ανάπτυξη,
• την ενίσχυση της "οικοδόμησης ικανοτήτων" και μεταφοράς τεχνολογίας για το περιβάλλον.

2.8.3. Βιοποικιλότητα (Biodiversity) - Στρατηγικό Σχέδιο για τη Σύμβαση: Έχει ήδη ολοκληρωθεί η εκπόνηση Σχεδίων δράσης για τη Βιοποικιλότητα, στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών, που θα υιοθετηθεί κατά την επόμενη Διάσκεψη στη Χάγη (8 - 19 Απριλίου 2002).

2.8.4. Βιοασφάλεια (Biosafety): Το Πρωτόκολλο της Καρθαγένης σχετικά με την Βιοασφάλεια, υπεγράφη το Μαίο του 2000. Η Επιτροπή προετοίμασε πρόταση για την επικύρωσή του η οποία βρίσκεται σε στάδιο νομικής επεξεργασίας. Αναμένεται να ολοκληρωθεί η εργασία πριν τον Οκτώβριο του 2001. Παράλληλα, προετοίμασε πρόταση σχετικά με την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Καρθαγένης, συμπεριλαμβανομένης τροποποίησης της υφιστάμενης νομοθεσίας (Οδηγία 2001/18/ΕΚ) με εστίαση στην απελευθέρωση των Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί τον Οκτώβριο του 2001.

< αρχική σελίδα