|
Αρχή κειμένου
Βιοκλιματικός σχεδιασμός για αειφόρες πόλεις.
Η πολεοδομία και η αρχιτεκτονική είναι σπουδαίες τέχνες όταν ικανοποιούν και εκφράζουν τις πραγματικές ανάγκες κάθε εποχής και γίνεται ακόμη πιο σπουδαίες όταν και η εποχή είναι εμπνευσμένη.
Οι σύγχρονες κοινωνικές ανακατατάξεις, η περιβαλλοντική κρίση, οι πόλεμοι και οι φυσικές καταστροφές δημιούργησαν δυσλειτουργίες όπου ακόμη και οι τέχνες δεν κατάφεραν να περιορίσουν, καθώς δεν ικανοποιούν τη βαθιά επιθυμία του ανθρώπου, αυτή της συνάντησής του με τη φύση.
Οι πόλεις μας έχουν ανάγκη από μια οικολογική θεώρηση της πολεοδομίας και της αρχιτεκτονική, υπό το πρίσμα της «οικονομίας» της φύσης, δηλαδή έναν σχεδιασμό με βιοκλιματική οπτική, που ελαχιστοποιεί τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, από τη λειτουργία των πόλεων, την ανεξέλεγκτη αστικοποίηση και την χωρίς όρια ανάπτυξη για να ανταποκριθούν στους σύγχρονους ενεργειακούς και περιβαλλοντικούς στόχους περιορίζοντας τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και την αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος.
Για το λόγο αυτό κάθε επέμβαση που γίνεται στις μέρες μας στην πόλη αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την εισαγωγή βιοκλιματικών στοιχείων που εγγυώνται ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής και του αστικού μικροκλίματος. Αρκεί, αυτή η ανάγκη να γίνει κοινή συνείδηση και να υιοθετηθούν αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού σε κάθε επίπεδο είτε πρόκειται για επανασχεδιασμό και ανάπλαση υποβαθμισμένων αστικών περιοχών, είτε για οικοδόμηση κτιρίων και ακόμη περισσότερο για διαμόρφωση ελεύθερων χώρων.
Περιβαλλοντικά και ενεργειακά αποδοτικές επιλογές οδηγούν στην αειφόρο πόλη, δηλαδή στην ασφαλή, υγιεινή, ισότιμη, βιώσιμη πόλη, που παρέχει κατοικία σε όλους, στην «συμπαγή» και λειτουργική πόλη, που θα αποτελείται από ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, λιγότερους δρόμους και περισσότερους ελεύθερους χώρους, κατάλληλα διαμορφωμένους. Σε χώρους που θα προσφέρουν ουσιαστικές ανάσες και θαλπωρή στους κατοίκους και θα συμβάλλουν στον περιορισμό του φαινομένου της αστικής «θερμικής νησίδας», δημιουργώντας ευνοϊκό μικροκλίμα, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, μειώνοντας κατά δύο (2) τουλάχιστον βαθμούς τη θερμοκρασία.
Αναζητώντας το μοντέλο της αειφόρου πόλης ερμηνεύουμε και ανακαλύπτουμε ξανά το μοντέλο της πολυλειτουργικής, συνεκτικής και οικολογικής πόλης, που μπορεί να αναζωογονήσει και να τονώσει τα αστικά κέντρα, να τα κάνει πιο αποδοτικά, αποφέροντας άμεσα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Το μοντέλο αυτό απορρίπτει την μονοκεντρική ανάπτυξη και την κυριαρχία του αυτοκινήτου και επιτρέπει στις κοινότητες να ευημερούν. Αναπτύσσεται μια αειφόρος κινητικότητα, χωρίς ο πολίτης να είναι εξαρτημένος από το ιδιωτικό αυτοκίνητο, που ευνοεί τη συνάντηση των πολιτών και την κοινωνική συναναστροφή σε κατάλληλα διαμορφωμένους ελεύθερους χώρους, την κίνηση των πεζών σε δίκτυα ειδικά σχεδιασμένα για αυτόν για να μπορεί ανεμπόδιστα να απολαμβάνει την πόλη και να αναπτύσσει δημιουργικές συλλογικές δραστηριότητες.
Με την κατάλληλη φύτευση οι ελεύθεροι χώροι μπορούν να φιλοξενήσουν μεγάλη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας, να φιλτράρουν τη ρύπανση, να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα παράγοντας οξυγόνο, να μειώνουν το θόρυβο, να απορροφούν το νερό της βροχής περιορίζοντας τον κίνδυνο καταιγίδων και πλημμυρών και να διαμορφώσουν ένα νέο γοητευτικό αστικό τοπίο κάνοντας πιο άνετη τη διαβίωση των κατοίκων.
Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός αντιμετωπίζει τον ελεύθερο χώρο, τα κτίρια και τα οικιστικά σύνολα ως μία ενότητα αλληλεξαρτώμενη που σχετίζεται άμεσα, επηρεάζει και επηρεάζεται από το κλίμα του τόπου και για το λόγο αυτό χρησιμοποιεί απλές τεχνικές που αξιοποιούν τις θετικές παραμέτρους του κλίματος (διαθέσιμη ηλιακή ενέργεια, δροσεροί άνεμοι, υφιστάμενη ή νέα φύτευση, φυσικό φως, κ.λ.π.) και περιορίζουν την κατανάλωση συμβατικών πηγών ενέργειας.
Η κατάλληλα προσανατολισμένη χάραξη των οδών και των οικοδομικών τετραγώνων, στη βάση ευνοϊκών συνθηκών και σχέσεων δομημένου, ελεύθερου χώρου (ποσοστό κάλυψης, ΣΔ μέγιστα ύψη, αποστάσεις μεταξύ των κτιρίων, κλπ.) επιτρέπουν τον ηλιασμό των κτιρίων. Η κατάλληλη φύτευση και τα σωστά υλικά επίστρωσης των ελεύθερων χώρων (πάρκων, νησίδων πρασίνου, πρασιών, πεζοδρομίων, ακάλυπτων χώρων, κ.λ.π.) βοηθούν στην ελεύθερη πρόσπτωση και αξιοποίηση της ηλιακής ακτινοβολίας το χειμώνα και την αποφυγή της το καλοκαίρι, στην προοστασία από τους βορεινούς ψυχρούς ανέμους και στην αξιοποίηση των δροσερών ανέμων το καλοκαίρι.
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια συνειδητή στροφή προς μια «οικολογική» πολεοδομία με ανθρώπινο πρόσωπο.
Τα περιθώρια θεραπείας είναι ακόμη σημαντικά, αρκεί να επαναπροσδιορίσουμε αρχές και αξίες, στη βάση του οικολογικού σχεδιασμού, με γνώμονα την εμπειρία που διαθέτουμε από την παράδοση, τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και τις δυνατότητες που μας παρέχουν οι καινοτόμες καθαρές τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και νερού και ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων.
Αρκεί να κατανοήσουμε τις πολύπλοκες και ευμετάβλητες σχέσεις μεταξύ των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και του περιβάλλοντος, μεταξύ των πολιτών, των υπηρεσιών, της πολιτικής μεταφορών και της παραγωγής ενέργειας και των επιπτώσεων αυτών στο τοπικό περιβάλλον και στην ευρύτερη γεωγραφική κλίμακα.
_______________________________
|
Επιστροφή