Εξαγωγές ..Απορριμάτων

Βασίλης Παπακριβόπουλος

Αν και το έλλειμμα εμπορικών συναλλαγών των Ηνωμένων Πολιτειών με την Κίνα συνεχίζει να επιδεινώνεται με ραγδαίους ρυθμούς (το 2006 έφτασε τα 233 δισεκατομμύρια δολάρια), υπάρχουν δύο τομείς όπου οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Κίνα αυξάνονται με αξιοζήλευτη ταχύτητα.

Αν ο πρώτος είναι αναμενόμενος –αεροσκάφη-, ο δεύτερος μάλλον εκπλήσσει: πρόκειται για τις εξαγωγές… απορριμμάτων, για την ακρίβεια πρώτων υλών ή υλικών που ανακτήθηκαν μέσα από προγράμματα ανακύκλωσης.  Οι εξαγωγές ανακτημένου χαρτιού προς την Κίνα πέρασαν, από 348.000 τόνους το 1994, σε 9,1 εκατομμύρια τόνους το 2006, ενώ οι εξαγωγές παλιοσίδερων (το μεγαλύτερο μέρος τους προέρχεται από παλαιά αυτοκίνητα) από 166.000 τόνους το 1998 σε 2 εκατομμύρια τόνους το 2006 (1). Η αύξηση είναι ακόμα μεγαλύτερη όσον αφορά τα πλαστικά και τα ηλεκτρονικά απόβλητα.

Μάλιστα, ο κλάδος της ανακύκλωσης, ο οποίος δεν ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένος στις ΗΠΑ καθώς αποτελούσε σε μεγάλο βαθμό καθαρά κερδοσκοπική δραστηριότητα, με σχετικά υποβαθμισμένο τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα και την αίσθηση του κοινού συμφέροντος, γνωρίζει σήμερα μεγάλη άνθηση και έχει δημιουργήσει πρόσφατα 50.000 θέσεις εργασίας. Ακόμα, οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν αρχίσει να εκμεταλλεύονται ένα νέο «κοίτασμα», τις κορεσμένες και εγκαταλελειμμένες πλέον χωματερές όπου συσσωρεύονταν επί δεκαετίες οι τεράστιες ποσότητες απορριμμάτων του αμερικάνικου υπερκαταναλωτικού ονείρου, οι οποίες είναι περιέχουν μεγάλες ποσότητες πλαστικού και μετάλλου.

Ορισμένοι κακεντρεχείς παρατηρούν ότι το μοντέλο «εξαγωγή ακατέργαστων πρώτων υλών – εισαγωγή βιομηχανικών προϊόντων» παραπέμπει απευθείας στην αποικιακή εποχή, με αντεστραμένη πλέον κατεύθυνση, γεγονός που υποδηλώνει την παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Επιπλέον, αποδείχθηκε πρόσφατα ότι ένα μέρος αυτών των απορριμμάτων «επέστρεψε» στις  ΗΠΑ με τον πιο απρόσμενο τρόπο, όταν η Αμερικανική Υπηρεσία Ασφαλείας των Καταναλωτικών Προϊόντων εξέδωσε 18 αποφάσεις για την απόσυρση κινεζικών παιδικών φω μπιζού και μπρελόκ, αξίας 6,7 εκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία είχαν κατασκευαστεί με κράματα ιδιαίτερα υψηλής περιεκτικότητας σε μόλυβδο, με αποτέλεσμα να είναι τοξικά και επικίνδυνα για την υγεία των παιδιών. Όπως αποδείχθηκε από τις εργαστηριακές αναλύσεις, αυτός ο μόλυβδος είχε ανακτηθεί μέσα από την ανακύκλωση υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών, οι οποίες εξάγονται ως ηλεκτρονικά απόβλητα στην Κίνα (2). Ακόμα, σε μερικά δείγματα μολύβδου ανιχνεύτηκε και η παρουσία του τοξικού βαρέος μετάλλου αντιμόνιου, το οποίο χρησιμοποιείται για να αποκτά σκληρότητα ο μόλυβδος των μπαταριών.

Οι κινεζικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τον επικίνδυνο για την υγεία μόλυβδο αντί του συνηθισμένου στα κοσμήματα –και ακίνδυνου- ψευδάργυρου για τους εξής λόγους: καταρχάς, λόγω του βάρους του, κάνει τα κοσμήματα να φαίνονται λιγότερο φτηνιάρικα. Επιπλέον έχει χαμηλό κόστος (όταν δε προέρχεται από ανάκτηση είναι ακόμα χαμηλότερο) και τήκεται σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία (μείωση κατανάλωσης ενέργειας και κόστους κατεργασίας).

Βέβαια, αν αυτός ο μόλυβδος είναι τοξικός για τους καταναλωτές αυτών των προϊόντων, είναι θανατηφόρος για τους Κινέζους εργάτες που τον χειρίζονται με γυμνά χέρια και χωρίς μάσκες, αναπνέοντας τους εξαιρετικά τοξικούς ατμούς του σε ασφυκτικά κτίρια χωρίς εξαερισμό

Libération, 11-9-07, «Les déchets, ressource américaine».

Courrier International, 2-22/8/07, «Les déchets toxiques font le tour du monde ».

Δαίμων της Οικολογίας,

τ. 79, 2/08